سیاست زبانی و برنامه‌ریزی آموزشی در شرق کوردستان

TISHK Book

سیاست زبانی و برنامه‌ریزی آموزشی در شرق کوردستان

توسط مرکز مطالعات کوردستان – تیشک منتشر شده است: ١٦/١٠/٢٠٢٥

DOI: https://doi.org/10.69939/TISHK0016

این پژوهش به بررسی سیاست زبانی ایران در نظام آموزشی و تأثیر آن بر زبان‌های غیرفارسی، به‌ویژه زبان کوردی در خاور کوردستان می‌پردازد. از آغاز سدە بیستم، سیاست تک‌زبانی به ابزاری در خدمت دولت-ملت‌سازی ایران بدل شده و موجب تضعیف و نابودی تدریجی بسیاری از زبان‌های غیرفارسی گشته است. در این تحقیق، دیدگاه‌های  فعالان زبانی، شاعران، نویسندگان، آموزگاران و پژوهشگران کورد از شهرها و گویش‌های گوناگون شرق کوردستان گردآوری و تحلیل شده است.

نتایج نشان می‌دهد که آموزش به زبان مادری خواست اصلی اکثریت مردم و نخبگان خاور کوردستان است. شرکت‌کنندگان بر این باورند که آموزش کوردی برای حفظ هویت، حقوق زبانی، عدالت زبانی و توسعه فرهنگی و اجتماعی ضروری است. آنان هشدار می‌دهند که نبود آموزش به زبان کوردی موجب کاهش تدریجی کاربرد آن در خانه و جامعه و در نهایت حذف آن از فرهنگ کوردی خواهد شد.

پژوهش تأکید می‌کند که در نبود حمایت دولتی، مسئولیت حفاظت از زبان کوردی بر عهدۀ گویشوران، نهادهای فرهنگی و روشنفکران است. تلاش‌های مردمی همچون کلاس‌های داوطلبانه، تدوین واژه‌نامه‌ها و تحقیقات زبانی، نقش مؤثری در پاسداشت و احیای زبان کوردی در شرق کوردستان دارند.

دانلود فایل PDF

• نویسنده: قادر وریا
• مترجم:
• انتشاراتی: انتشارات مرکز مطالعات کوردستان – تیشک
• محل انتشار: بُن، آلمان
• زبان:  کوردی

• ISBN (Print) 978-3-68939-012-9
• ISBN (Online) 978-3-68939-013-6
• ISSN: 3052-2242
• E-ISSN:  این کتاب در کتابخانه ملی آلمان ثبت شده و در این لینک در دسترس است.؛ https://d-nb.info/1379145015
• DOI: 10.69939/TISHK0016

• Copyright: © 2025 by TISHK Center for Kurdistan Studies is licensed under CC BY-NC 4.0