“فعلا فقط عبور از جمهوری اسلامی”
همچون ابزاری هژمونیک برای حذف آلترناتیوها؛

ماردین رحیم نژاد

“فعلا فقط عبور از جمهوری اسلامی”
همچون ابزاری هژمونیک برای حذف آلترناتیوها؛

وقتی استبداد طلبان و تمرکز گرایان با منطق “فعلاً فقط عبور از جمهوری اسلامی” میخواهند بر نفرت خستگی و درماندگی مردم سوار شوند و مردم را از پرسشگری در بارە سوالهای بنیادین در بارە ساختار سیاسی آیندە، آزادی، دیموکراسی، حقوق ملتهای داخل ایران، حق تعین سرنوشت و… برحذر دارند و مردم را با این منطق “فعلاً فقط نجات” قانع کنند، درواقع پروژە دارند تا استبداد جدیدی را بنا نهند.
بنابر این “فعلاً فقط عبور” نە یک موضع بیطرفانە بلکە مکانیسم هژمونیک برای حذف آلترناتیوهاست.
وقتی کە شعار “فعلاً فقط عبور از جمهوری اسلامی” وقتی بە ابزار خاموش کردن بحث دربارە تمرکز قدرت تبدیل میشود،
ـ حقوق ملتهای داخل مرزهای ایران را نادیدە میگیرد،
ـ هر نقدی را تفرقە افکنانە مینامد و….. دیگر یک تاکتیک برای حذف جمهوری اسلامی نیست بلکە یک پرۆژە استراتژیک است برای انتقال جامعە از یک استبداد فرسودە و بە بنبست رسیدە بە یک استبداد بازسازی شدە و تازە جان گرفتە.
عبور بدون توافق بر سر سیستم سیاسی، قانون اساسی و دیموکراسی، فقط تولید دوبارە استبداد از طرف ملت فرادست و قبول آن توسط ملتهای فرودست شدە است.
عبور واقعی یعنی عبور از منطق استبداد متمرکز و قبول کثیرالملت بودن است وگرنە دوبارە بە همان جا برمیگردیم فقط با پرچم دیگر.

اول عبور بعد دموکراسی یک تناقض منطقی و سیاسیست. مثل اینست کە بگویی اول دروغ میگوییم تا بعد بە حقیقت برسیم. سیستم شاهنشاهی کە 46 سال پیش در ایران علیە آن قیام شد و بیرون انداختە شد خود سیستمی غیر دموکراتیک است و ابزاری کە ذاتاً غیر دیموکراتیک است نمیتواند نتیجە دموکراتیک تولید کند. دموکراسی چیزی نیست کە بە بهانە عبور بە آیندە موکول شود. یا در خود عبور هست یا هرگز نخواهد بود.
میگویند در سیاست وسیلەها شکل هدف را مشخص میکنند. وقتی دفترچە ازضطرار رضا پهلوی برای عبور را نگاە بکنی متوجە میشوی کە او فردیست کە جایگاهی فرا انسانی و فرا قانونی و خداگونە همچون ولایت فقیە را برای خود تدارک دیدە است و اگر امروز قادر باشد ابزارها و آپاراتوسهایی را در اختیار داشتە باشد کە بتواند قدرت را متمرکز کند، رهبری فرا قانونی باشد، قادر بە حذف و سرکوب و تحقیر مخالفان باشد و جرات و توان این را داشتە باشد کە ملتهای غیر فارس را انکار کند، همان ابزار و آپاراتوسها را بعد از عبور هم دراختیار خواهد داشت و با قدرت بسیار فراونتر و ابزارهای بسیار سرکوب کنندەتر قادر خواهد بود کە بە حذف دیگری و تمرکز قدرت و…. بپردازد.
در استبداد شرقی و مخصوصاً نمونە ایرانی آن یکی از خطرناکترین مکانیسمهای استبدادی ایرانی، بازگشت منجیست کە در نمونە دینی و غیر دینی آن در عمق عقلانیت سیاسی ایرانی وجود دارد. “بازگشت منجی” همیشە در لحظەهای بحرانی و خستگی و فرسودگی و فروپاشی اقتصادی و نامیدی از آیندە ظاهر میشود و وعدە بهبودی و تغییر و تحول میدهد و با این وعدەها مردم را آمادە میکند کە برای نجات فوری آزادی را قربانی کند. این همان لحظەایست کە استبداد با زبان عقلانیت بە بازسازی خود میپردازد.

بنابر این برای شکست دادن منطق استبداد بهتر است بە روشنگری پرداخت و مردم را تشویق کرد کە شعارها را اگاهاە طراحی کنند.

✔ عبور بدون دموکراسی = بازتولید استبداد
✔ عبور از استبداد، نه جابه‌جایی آن
✔ مشکل فقط رژیم نیست؛ منطق قدرت است
✔ عبور آگاهانه، نه تسلیمِ عجولانه

نظرات

به صورت آنلاین در مرکز مطالعات کوردستان – تیشک در بلاگ ژیانەوە منتشر شده است: ١٦\٠١\٢٠٢٦

رحیم نژاد، ماردین(٢٠٢٦):”فعلا فقط عبور از جمهوری اسلامی” همچون ابزاری هژمونیک برای حذف آلترناتیوها؛. بلاگ ژیانەوە؛ مرکز مطالعات کوردستان – تیشک.

اشتراک گذاری صفحه!

مطالب دیگر

  • نظریه تحلیل پیچیده سه‌سطحی و گفتمان اقلیم زاگروس: از حق تعیین سرنوشت تا بازتعریف رابطه ملت‌ها با دولت در ایران**

نظریه تحلیل پیچیده سه‌سطحی و گفتمان اقلیم زاگروس: از حق تعیین سرنوشت تا بازتعریف رابطه ملت‌ها با دولت در ایران

26/01/2026|دیدگاه‌ها برای نظریه تحلیل پیچیده سه‌سطحی و گفتمان اقلیم زاگروس: از حق تعیین سرنوشت تا بازتعریف رابطه ملت‌ها با دولت در ایران بسته هستند

نظریه تحلیل پیچیده سه‌سطحی و گفتمان اقلیم زاگروس: [...]

  • درک نادرست دشمنان کورد (تحلیلی بر چرخه سرکوب، خیانت تاریخی و پایداری هویت مقاومتی کوردها)

درک نادرست دشمنان کورد (تحلیلی بر چرخه سرکوب، خیانت تاریخی و پایداری هویت مقاومتی کوردها)

21/01/2026|دیدگاه‌ها برای درک نادرست دشمنان کورد (تحلیلی بر چرخه سرکوب، خیانت تاریخی و پایداری هویت مقاومتی کوردها) بسته هستند

درک نادرست دشمنان کورد (تحلیلی بر چرخه سرکوب، [...]