در سال‌های اخیر، ایران صحنه‌ی موج‌های متوالی اعتراضات مردمی بوده است؛ اعتراضاتی که ریشه در بحران‌های عمیق اقتصادی، سیاسی و اجتماعی دارند. از جنبش‌های سراسری تا خیزش‌های منطقه‌ای، آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کند، تداوم نارضایتی و گسترش دامنه‌ی آن در میان اقشار مختلف جامعه است. در این میان، کوردستان ایران به‌عنوان یکی از کانون‌های اصلی اعتراض، نقش ویژه‌ای در شکل‌دهی به این روند ایفا کرده است.

کوردستان، به دلیل پیشینه‌ی تاریخی در مبارزه برای حقوق سیاسی و فرهنگی، همواره در خط مقدم اعتراضات قرار داشته است. این منطقه نه‌تنها با مشکلات عمومی ایران مانند تورم، بیکاری و فساد ساختاری مواجه است، بلکه با تبعیض‌های مضاعف قومی، امنیتی و توسعه‌نیافتگی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند. همین امر باعث شده تا مطالبات در این منطقه، ماهیتی عمیق‌تر و رادیکال‌تر به خود بگیرند.

در جریان اعتراضات اخیر، شهرهای کوردستان از نخستین مناطقی بودند که به خیابان آمدند و اعتراضات را به سطحی فراتر از مطالبات اقتصادی رساندند. شعارها، به‌وضوح نشان‌دهنده‌ی عبور از اصلاح‌طلبی و حرکت به‌سوی تغییرات بنیادین در ساختار سیاسی بودند. این تغییر گفتمان، زنگ خطری جدی برای حاکمیت محسوب می‌شود.

در مقابل، واکنش حکومت نیز قابل پیش‌بینی اما شدیدتر از گذشته بوده است. سرکوب گسترده، استفاده از نیروهای نظامی، بازداشت‌های وسیع و اعمال فشارهای امنیتی، به‌ویژه در کوردستان، نشان‌دهنده‌ی رویکردی است که به‌جای پاسخ‌گویی به مطالبات، بر کنترل و خاموش‌کردن صداهای معترض تمرکز دارد. این سیاست نه‌تنها به کاهش اعتراضات منجر نشده، بلکه به تعمیق شکاف میان دولت و جامعه دامن زده است.

نکته‌ی قابل توجه، پیوند فزاینده‌ی میان اعتراضات در کوردستان و سایر مناطق ایران است. برخلاف گذشته که اعتراضات عمدتا به‌صورت منطقه‌ای باقی می‌ماند، اکنون نوعی همبستگی سراسری در حال شکل‌گیری است. این همبستگی، اگرچه هنوز به یک انسجام سازمان‌یافته نرسیده، اما ظرفیت آن را دارد که به یک نیروی تعیین‌کننده در آینده‌ی سیاسی ایران تبدیل شود.

با این حال، آینده همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. از یک‌سو، استمرار سرکوب می‌تواند فضای سیاسی را بیش از پیش بسته و هزینه‌ی اعتراض را افزایش دهد. از سوی دیگر، انباشت نارضایتی‌ها و نبود چشم‌انداز اصلاح، احتمال بروز انفجارهای اجتماعی گسترده‌تر را تقویت می‌کند. در چنین شرایطی، کوردستان همچنان به‌عنوان یکی از نقاط حساس و تاثیرگذار، نقشی کلیدی در تحولات پیش‌رو خواهد داشت.

در نهایت، آنچه امروز در ایران و به‌ویژه در کوردستان جریان دارد، صرفا مجموعه‌ای از اعتراضات پراکنده نیست، بلکه نشانه‌ای از یک بحران ساختاری عمیق است؛ بحرانی که بدون تغییرات اساسی  در ساختار حاکمیت نه‌تنها حل نخواهد شد، بلکه می‌تواند به مرحله‌ای غیرقابل بازگشت وارد شود.

نظرات

به صورت آنلاین در مرکز مطالعات کوردستان – تیشک در بلاگ ژیانەوە منتشر شده است: ٢٥\٠٣\٢٠٢٦

پزشک، کوچر(٢٠٢٦): اعتراضات، سرکوب و آینده نامعلوم ایران؛ نگاهی به کوردستان ایران. بلاگ ژیانەوە؛ مرکز مطالعات کوردستان – تیشک.