کشتار به مثابه متن: از تجربەی نزیسته تا واقعیتی اجتماعی

نزدیک به نیم سده کشتار، اعدام، زندان و سرکوبِ ملتهای ادغام شده در ایران، در ذهن مرکزگرایان تنها بە مثابه یک گفتار روایی بود. گفتاری که توسط رسانه ها و روایت های مبهم، به راحتی انکار، تحریف یا فراموش می شد.
آنچه در قیام اخیر ایران رخ داد، تغییر این تجربه از گفتار به متن یا یک واقعیت اجتماعی در پیکر خونین فرزندان آنها بود. واقعیتی که همچون سابق، هیچ رسانه و روایتی نمی تواند آن را انکار یا محو کند.

شمار بی‌پایان کشته‌شدگان، زندانیان و آنان که در معرض حکم اعدام‌اند، امکان «خواندن» را برای مرکزنشینان فراهم آورد؛ خواندنی دردناک از آنچه در این نیم‌سده بر ملت‌های دیگر ایران گذشته است. متن، آگاهی و وجود است. واقعیت‌های جهان در بستر متن است که موجودیت می‌یابند و عینیت پیدا می‌کنند. متن، انسان را از جهان ناخودآگاه به عرصه‌ی خودآگاهی می‌آورد.

امروز، پیکرهای بی‌جان جوانان و کودکان ما به مثابه متنی خونین، واقعیت‌هایی از شیوه‌های حکومت‌داری و منطق بقای نظام در ایران را بازنمایی می‌کنند. آنجا که کافکا می‌گوید نوشتار انسان را از صف مردگان و بی‌خبران بیرون می‌کشد، در روزهای اخیر در شهرهای بزرگ ایران به‌وضوح دیده شد. قتل دسته‌جمعی جوانان و جوی خونی که در خیابان‌ها جاری شد، ظلم را از سطح کلام به عرصه‌ی نمود کشاند.

دردی که نزدیک به نیم قرن است در کوردستان فریاد زده می‌شود؛ دردی که ملت کورد، حتی پیش از استقرار جمهوری اسلامی، آن را «خوانده» بودند. اکنون این خون‌های ریخته‌شده دیگر گفتاری نیستند که بتوان انکارشان کرد یا به ابهام سپرد. پیکر جوانان، تن‌های در بند و چشم‌های در انتظار حکم اعدام، اغراق، شایعه و سخن احساسی نیستند که بتوان با برچسب تجزیه‌طلبی خاموش‌شان کرد.

ای مادران داغ دیده و پدران جگرسوخته! این متن‌ها، اکنون فرزندان شما هستند؛ واقعیت‌هایی از پوست و خون شما که برای ابتدایی‌ترین حقوق زندگی‌شان قتل‌عام شدند. شما دیگر با یک «خبر» روبه‌رو نیستید، بلکه با یک واقعیت اجتماعی مواجه‌اید؛ واقعیتی که ای‌کاش هیچ‌یک از ما هرگز شاهد آن نمی‌بودیم.

و اکنون که ما را خواندەاید؛ زمان، زمان هشیاری است. باید آگاه باشیم! متن همان‌گونه که افشاگر است، می‌تواند در دست قدرت به ابزاری برای قانونی‌سازی فاجعه و طبیعی جلوه‌دادن آن بدل شود؛ تا جایی که خشونت را محو و نامرئی کند. سال‌ها ظلم و خشونت را در رسانه‌هایتان به‌صورت «حادثه» دیدید، جنایت را «اجرای قانون» خواندید و فریاد را به قصد تجزیه‌ی ایران تعبیر کردید.

سال‌ها نابرابری میان متن و شنیدارِ ملت‌های دیگر ایران را سرکوب کردید و در راستای اهداف رژیم جمهوری اسلامی گام برداشتید؛ همان شیوه‌ای که امروز سلطنت‌طلبان نیز در پیش گرفته‌اند.
اکنون دیگر روایتها با خون همه جوانان ایران ثبت شده و سرباززدن از آنها غیرممکن است. متنها افشاگری اند؛ خالق و نمود دهندەاند و ما مسئول آنیم که بخوانیم، بفهمیم و پاسخ دهیم. و اکنون مواجهە با واقعیت تنها راه تکرار آن است.

نظرات

به صورت آنلاین در مرکز مطالعات کوردستان – تیشک در بلاگ ژیانەوە منتشر شده است: ٣٠\٠١\٢٠٢٦

معزی، سحر(٢٠٢٦): کشتار به مثابه متن: از تجربەی نزیسته تا واقعیتی اجتماعی. بلاگ ژیانەوە؛ مرکز مطالعات کوردستان – تیشک.