شیکردنەوەیەک بۆ ئاخاوتنەکەی ترامپ لەسەر دۆسییەی ئێران

ڕەحیم سورخی

زۆر جار پێکھاتەی ئاخاوتن/دەقەکە واتاکەی ساخ دەکاتەوە چییە، و شیمانەکردنی مەبەستی گوتارە سیاسییەکان تاڕادەیەک ڕوون دەکاتەوە، نەک واتای وشەکان یان تاکە ڕستەکان. پێوەندیی فۆرمی و واتایی کۆی دەقەکە پێکەوە گرنگن. ئەم پێکھاتە زمانییەی دەقەکانیش لە پێوەندییان بەکردەکان لە بەستێنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانیاندا واتاکە تەواو دەکەن.
ئاخاوتنەکەی ترامپ لە وتاری ساڵانەی لەکۆنگرەی ئەمریکادا لەو شێوانەیە.

ترامپ، دۆسییەی ئێرانی وەک تاوانبارێکی مەترسیدار خستە ڕوو:
«بۆ چەندین دەیە کارەکەی ھەر بڵاوکردنەوەی تیرۆر و مەرگ و نەفرەت بووە. ھەزاران سەبازی ئەمریکی بە مینی قەراخ جادە کوشتووە، خەریکی پەرەپێدانی چەکی ناوکی بووە، چەکی مووشەکی پەرەپێداوە کە دەگاتە ئەورووپا، و بنکەکانی ئەمریکا(ھیچ ئاماژەیەکی بە ئیسرائیل نەکرد)، ٣٢ ھەزار خەڵکی خۆی کوشتووە. ھەرچەند من بەرایی بە ئاشتی دەدەم، بەڵام ڕێگایان نادەین دەستیان بە چەکی ئەتۆمی ڕابگات».

ئەم شێوە ڕیزکردنەی تاوانەکانی ڕژیم، بە بێ ئەوەی ھیچ ئاماژەیەک بە بەستەی پێشنیاری ئێران بکات بۆ دانیشنی ڕۆژی پێنجشەممەیان، و شتێکی ئەرێنیش لە گوتنەکەیدا ھەبێت، دەتوانێت بەواتای ڕازی کردن و ئامادەکردنی ڕای گشتی بێت بۆ لێدانی ئێران.

ھەڵبەت ئەم شێوە لە ڕیزبەندیکردنی زمانی و خستنەڕووی دۆسیەی ئێران، بە بەراورد لەگەڵ ڕیزکردنی ئەو ھەوڵانەش کە لە پێناو ئاشتیدا داونی(ھیند و پاکستان، ئۆکراین و ڕووسیە، و غەززە و …) و لەلایکی تریشەوە، لێدانی قاسم سلێمانی، گرتنی مۆدۆرۆ و کوشتنی سەرۆکی مافیای مێکزیک، دەتوانێت واتای ئەوە بێت، ترامپ سەرکەوتنەکانی ئەم دوواییانەی و ئەو ھەوڵانەی بۆ ئاشتی ھەیبوون، کردووەتە تایەکی تەرازووی بەڵگاندنەکەی کە لەگەڵ تای پاساوی لێدانی ئێران ھاوسەنگی بکات.

پێموایە، ھەر بۆیەش ئاماژەی بە ئیسرائیل نەکرد، و لە بریتیی ئەوە، ئەورووپای ھێنایە ئاراوە، کە بەڵگاندنەکەی بۆ لێدانی ئێران بە ھێنانی ئیسرائیل و نەتانیاھوو کە لەگەڵ خۆی بە جووتەی شەڕ دەناسرێن لاواز نەکات، دەمی میدیا و ھێندێک لە نوێنەرانی کۆنگرە داوای ڕوونکردنەوەی لێدەکەن، دا بخات.

ھەرچەند ئەمە لەوانەیە بۆ زیاتر ترساندنی ئێرانیش بێت تا دۆخەکە زیاتر تەماوی بکات، و ناچار بە خۆبەدەستەوەدانی بکات، بەڵام ئەمایەن ئەگەری کەمترە، چونکە شێوەی گێڕانەوەکانی و ئاماژەکانی ئەوە دەگەیەنن کە ترامپ ھیوای بەئەوە نییە ئێران مەرجەکانی بەدڵی ئەو جێبەجێ بکات؛ مێژووی چەندین دەیە لاساریی ئێران، ئەگەری شەڕ و تەمبێکردنی بەھێزتر دەکات. ئاستی ڕۆیشتنی مووشەکەکانی ئێرانی زۆر نیشان دا، تا ئەویش بکاتە یەک لە بابەتەکانی گفتوگۆکان، کە ئێران ھەر دەیانھەوێت لەسەر بەرنامە ناوکییەکەی گفتوگۆی لەگەڵ بکەن و ئەمەشە وادەکات، ئێران بەداواکەی رازی نەبێت، و ئەمیش سزای بدا.

بیروڕا

بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ٦ی ڕەشەمەی  ٢٧٢٥ی کوردی

 سورخی، ڕەحیم (٢٠٢٦):شیکردنەوەیەک بۆ ئاخاوتنەکەی ترامپ لەسەر دۆسییەی ئێران. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.

ئەم وتارە هاوبەش بکە!

بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە

ئێران و ئۆختاپووس و سنوورەکانی هێز

نووسەر: عەبدورەحمان ئەڕاشد   و:هێرش پاڵانی راوەدوونانی بەربڵاوی فەرماندەرانی سپای پاسداران و ڵانەورێز کردنیان لە لایەن ئیسڕائیل و ئەمریکاوە لە سووریا و لوبنان، کە تۆڕێکی بەرفراوانی پراکسیەکانی ئێران تێیدا وەک قۆڵەکانی ئۆختاپووس لە پەلهاویشتندان و [...]

بەرخۆدانی ڕۆژانە

شەهلا دەباغی ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری تیشک لە ڕۆژانی ژێر ڕنووکەوتنی سێ شاخەوانی کورد، هەرەوەزێکی جەماوەری لە ناوچەی نەغەدە و شنۆ بۆ دیتنەوە و ڕزگارکردنیان کرا و تەنانەت لە هەموو شارەکانی دیکەش خەڵک بەهانای خەڵکی [...]

چی لەسەر دێموکراسیی ژینگەیی دەزانین؟ پەرەپێدانی دێموکراسیی ژینگەیی لە ئێرانی داهاتوودا

نووسینی: د. داوود ڕەسووڵی PhD, Soil & Water Conservation پێشەکی: دێموکراسیی ژینگەیی (Environmental Democracy) چەمکێکی چارەنووسسازە کە بەردەوامیی ژینگەیی و دەسەڵاتداریی دێموکراسی لەخۆ دەگرێت. دان بە مافی سروشتیی هەموو هاوڵاتییەکدا دەنێت بۆ بەشداری لە پڕۆسەکانی [...]

گنگستریسم الهیاتی، مرگ سیاست

نویسنده: بهار حسینی مدیریت سیاسی جمعیت‌های انسانی از طریق قرار دادن آن‌ها در معرض مرگ به یک پدیده مشمئز کننده در جمهوری اسلامی تبدیل شده است. جنگ‌ها، نسل‌کشی‌ها، بحران پناهجویان، تخریب محیط‌ زیست و فرایندهای [...]

مۆدێلی سۆلۆ: “داهێنان و گەشەی تەکنەلۆژی: میراتی ئابووری ڕۆبەرت سۆلۆ کە دیمەنی ئابووری گۆڕی ! “

نووسەر و چالاکی سیاسی ڕۆبێرت سۆلۆ کەسایەتییەکی  لە مێژووی جیهانی ئابووریدا، بەتایبەتی لە تیۆری گەشەی ئابووریدا. ناوی ئەو وەک پایەیەک لە نێو ئابووریناسە بەرچاوەکانی سەدەی بیستەمدا وەستاوە و لە ساڵی ١٩٧٨ [...]

ستراتێژییە جێگرەوەکان دژی ڕێژیمی ئێران لە نێوان تیۆری و پراکتیکدا

نووسەر و چالاکی سیاسی کورد لە سەردەمی گۆڕانکارییە جیۆپۆلەتیکییەکان و پەیوەندییە ئاڵۆزەکاندا، پرسی سیاسەتێکی کاریگەر بەرانبەر بە ئێران لە ناوەندی زۆرێک لە باسە جیهانییەکاندایە. دۆزینەوەی ئەم هاوسەنگییە لە نێوان فشار و [...]