دراوی ئێران لەژێر گوشاردا
هێلینا باوەرنفایند
دراوی ئێران لەژێر گوشاردا
دوای پشوویەکی کورت لە هەفتەی ڕابردوودا، ڕەوتی دابەزینی بەهای دراوی نیشتمانیی ئێران بەخێراییەکی زیاتر بەردەوامە.
دابەزینی بەردەامی بەهایی ڕیاڵ نیشانەی لاوازیی بنەڕەتیی ئابووریی[ ئێرانە]، لە سەرەتای ئەم هەفتەیەوە دووبارە ریال بەشێکی زۆری بەهاکەی لەدەستدا.
لە بازاڕە نافهەرمییەکاندا، بەیانی ڕۆژی ٥ی ژانوییە، نرخی دۆلار لە نێوان ١٣٥ هەزار تەمەن هەتا ١٤٢ هەزار تەمەن لە هاتووچۆ دابوو. بەمەش دەرکەوت کە چوونە سەرەی بەهای ڕیال لە یەک حەوتووی ڕابردوودا شتێکی کاتییە و جێگای باوەڕی بازار نییە.
دابەزینی نرخی دراو یەکێک بوو، لە هۆکارە سەرەکییەکانی ئەو خۆپیشاندانانەی کە نزیکەی هەفتەیەک لەمەوبەر لە چەندین شاری وڵاتدا سەریان هەڵدا.
کاتێک ڕیاڵ گەیشتە نزمترین ئاستی مێژوویی خۆی (نزیکەی ١.٤٤ ملیۆن بۆ هەر دۆلارێک)، هەڵاوسانی ئابووری بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کرد. بۆ زۆربەی خەڵک، ئەمە بە واتای لەدەستدانی زیاتری توانای کڕین دێت.
ڕەوتی دابەزینی نرخی ریاڵ بەتایبەتی کارتێکەری لەسەر هەڵاوسان لە کاڵا هاوردەکراوەکان و پێداویستییە سەرەتاییەکانی خۆراک دەکات.
بەم شێوەیە، قەیرانی دراو نەک تەنیا کێشەیەکی ئابووری، بەڵکو زیاتر وەک کێشەیەکی کۆمەڵایەتی و سیاسی دەردەکەوێت.
ئەو جێگیربوونە کاتییەی ریال لە هەفتەی ڕابردوودا ، وادیارە نەک لەبەر گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە ڕەوتی ئابووریدا، بەڵکو زیاتر بەهۆی دەستوەردانی کورتخایەنی دەسەڵاتداران بووبێت.
چاودێرانی بازاڕ باس لە دەستوەردانی ئامانجدار و ڕێکاری کارگێڕی دەکەن کە ڕژێم هەوڵی داوە لەو ڕێگەیەوە ڕێگری لە هەرەسهێنانی دراوەکە بکات ، هەتا کات بەدەست بهێنێت.
ئەم جۆرە دەستوەردانانە دەتوانن نیشانەکانی نەخۆشییەکە کەم بکەنەوە، بەڵام هۆکارە سەرەکییەکان ناگۆڕن، کە ئەوانیش بریتین لە: سزاکانی نێودەوڵەتی، نەبوونی متمانە بە سیاسەتی ئابووری و زیادبوونی بەردەوامی نەغدینەگی.
لە سەرەتایی ئەم حەوتووەدا، دووبارە کەوتنە ژێر گوشاری ڕیاڵ نیشانەی ئەوەیە کە مەودای مانۆری حکومەت چەندە سنووردارە.
بەبێ چاکسازیی بنەڕەتی، جێگیرکردنی جێی متمانەی دارایی دەوڵەت و هێوربوونەوەی دۆخی سیاسەتی دەرەوە، دراوی فەرمی یان ڕیاڵ، بەرامبەر بە شۆکە نوێیەکان بە لاوازی دەمێنێتەوە.
رۆچوونی نرخی دراوی نیشتمانی و گەشەسەندنی نارەزایەتیی بازار ئێستا ئاماژە بەوە دەدەن کە بازاڕەکان متمانەیەکی کەمیان بە ڕێکارەکانی دوایی هەیە و قەیرانی دراو لە ئێراندا تا ئێستا بەبێ چارەسەر ماوەتەوە.
بیروڕا
بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ١٧ی بەفرەنباری ٢٧٢٥ی کوردی
باوەرنفایند ، هێلینا (٢٠٢٥):دراوی ئێران لەژێر گوشاردا. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.
بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە
تولید تقابل سیر طبقاتی ملت شهرها، در وهم تجزیه طلبی
نویسنده: بهار حسینی، عضو تحریریه بلاگ ژیانەوە از رواج افتادن اسطورههای کلگرا و ارگانیکی قدیمی، راه را بر مناسبات اجتماعی و سیاسی تازه گشوده است. در دنیای حالای ما، قدرت انضباطی پیوسته در حال جابهجایی [...]
ئێران و ئۆختاپووس و سنوورەکانی هێز
نووسەر: عەبدورەحمان ئەڕاشد و:هێرش پاڵانی راوەدوونانی بەربڵاوی فەرماندەرانی سپای پاسداران و ڵانەورێز کردنیان لە لایەن ئیسڕائیل و ئەمریکاوە لە سووریا و لوبنان، کە تۆڕێکی بەرفراوانی پراکسیەکانی ئێران تێیدا وەک قۆڵەکانی ئۆختاپووس لە پەلهاویشتندان و [...]
بەرخۆدانی ڕۆژانە
شەهلا دەباغی ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری تیشک لە ڕۆژانی ژێر ڕنووکەوتنی سێ شاخەوانی کورد، هەرەوەزێکی جەماوەری لە ناوچەی نەغەدە و شنۆ بۆ دیتنەوە و ڕزگارکردنیان کرا و تەنانەت لە هەموو شارەکانی دیکەش خەڵک بەهانای خەڵکی [...]
چی لەسەر دێموکراسیی ژینگەیی دەزانین؟ پەرەپێدانی دێموکراسیی ژینگەیی لە ئێرانی داهاتوودا
نووسینی: د. داوود ڕەسووڵی PhD, Soil & Water Conservation پێشەکی: دێموکراسیی ژینگەیی (Environmental Democracy) چەمکێکی چارەنووسسازە کە بەردەوامیی ژینگەیی و دەسەڵاتداریی دێموکراسی لەخۆ دەگرێت. دان بە مافی سروشتیی هەموو هاوڵاتییەکدا دەنێت بۆ بەشداری لە پڕۆسەکانی [...]
گنگستریسم الهیاتی، مرگ سیاست
نویسنده: بهار حسینی مدیریت سیاسی جمعیتهای انسانی از طریق قرار دادن آنها در معرض مرگ به یک پدیده مشمئز کننده در جمهوری اسلامی تبدیل شده است. جنگها، نسلکشیها، بحران پناهجویان، تخریب محیط زیست و فرایندهای [...]
مۆدێلی سۆلۆ: “داهێنان و گەشەی تەکنەلۆژی: میراتی ئابووری ڕۆبەرت سۆلۆ کە دیمەنی ئابووری گۆڕی ! “
نووسەر و چالاکی سیاسی ڕۆبێرت سۆلۆ کەسایەتییەکی لە مێژووی جیهانی ئابووریدا، بەتایبەتی لە تیۆری گەشەی ئابووریدا. ناوی ئەو وەک پایەیەک لە نێو ئابووریناسە بەرچاوەکانی سەدەی بیستەمدا وەستاوە و لە ساڵی ١٩٧٨ [...]







