سی و چوار چرۆک و مزگێنییەک بۆ ڕۆژهەڵات و کوردستان
زیاد ئەسعەد
سی و چوار چرۆک و مزگێنییەک بۆ ڕۆژهەڵات و کوردستان
۱. سبەینێ
لە ڕۆژژمێری ئێراندا، سبەینێ هەمیشە بۆنی سابوون و کافوور دەدات. لە ئێران، کەس بۆ پیربوون بەرنامەی نییە.
۲. بەش
ژنێکی تارانی گوتی: بەشی ئێمە لە ژیان، قورقوشم بوو. بەشی ئەوانیش لە دەسەڵات، پەلەپیتکە بوو. تاران تەرازوویەکی سەیری هەیە: دڵ بە فیشەک دەکێشێت.
۳. میرات
پیاوێکی بەشانوشەوکەوتی کرماشانی بە کوڕەکەی گوت: «ڕۆڵە گیان، من ئازادیت بە میرات بۆ بەجێ دێڵم.» کوڕ گوتی: «کوا لە کوێیە؟»
باوکی کراسەکەی هەڵکرد، ئاماژەی بە برینێکی سەر سینگی دا.
٤. گرتیخانە
دیوارەکانی گرتیخانە بۆنی شێ و خوێنیان لێ دەهات. زارا محەمەدی بە نینۆک لەسەر دیوارەکە نووسیبووی: «ئازادی جوانە، تەنانەت ئەگەر منیش پێ ڕانەگەم بیبینم.»
٥. لە تاران سەربازێک تفەنگەکەی دانا و فرمێسکی لە چاوان هاتن.
– لەبەرچی تەقە ناکەیت؟
– تەقەی چی بکەم، گەورەم؟ ئەوەی لەو بەرەوە هاوار دەکات، تاقە براکەی منە!
٦. ئەستێرەکان
کچۆڵەیەک لە دایکی پرسی: «چۆنە ئەمشەو ئەستێرەکان داپەڕیونەتە سەر زەمین؟» دایکی گوتی: «ئەوانە ئەستێرە نین، کچم! گڵۆپی ئەمبوڵانسەکانن. خەریکن تەرمان دەگوازنەوە.»
۷. ئەمە ناونیشانی ناوێ
تاران مەلێکی لە ڕکەدا کوشت هەتا چیدی نەخوێنێت. بۆ بەیانییەکەی، هەموو شار بووبوو بە شەقەی شاباڵی ئەو مەلە.
۸. ناسینەوە
مەئموور گوتی: «وەرن کوڕەکەتان بناسنەوە.» باوک تەماشای تەرمەکەی کرد و گوتی: «ئەوە کوڕی من نییە! کوڕی من زیندوو بوو و دەمی بە پێکەنین بوو؛ ئەوە خۆ هەر مەترێک و هەشتا سانتیم برینە!»
۹. ئازادی
لە مزگەوتێکی ئیلام منداڵێک گوتی: «مامە، ئازادی یانێ چی؟» پیاوێک بوو، پار دوو کوڕی هەبوون و ئێستە ئیدی نینی… گوتی: «ئازادی یانێ ئیدی نەترسی لەوەی شەو بە شەق بەر ببنە دەرگای ماڵەکەت.»
۱۰. لێپێچینەوە
لێپێچەرەوە لێی پرسی: «هاودەستەکانت لە کوێن؟ ناوونیشانیان هەڵبدە.» لاوە کوردەکە گوتی: «لە هەر ماڵێکی ئەم شارەدا، کەسێک هەیە وەکوو من بیر دەکاتەوە.»
۱۱. نان
بۆ ناسر حیسامی
شاعیرێک شیعرێکی نووسیبوو. شیعر، بۆنی نانی لێ هاتبوو. هاتبوون بردبوویان. شاعیر لە بیری کردبوو: لەو ئێرانە، نانی ڕاستەقینە تاوانە، چ جای شیعری لەمەڕ نان!
۱۲. چاوی تەڕی باوک
کچیژگە لە بابی پرسی: «باوە، چما چاوەکانت سوورن؟» بابی کە لە کۆڵبەری گەڕابووەوە و هاوڕێکەی لەنێو بەفردا جێ مابوو، گوتی: «سەرمای شاخ، کچم، سەرمای شاخ!»
۱۳. چاوشارکێ
چەند منداڵێک لە گەڕەکەکەی خۆیان، لە تاران، چاوشارکێیان دەکرد. یەکێکیان لە پشت تانکێکدا خۆی شاردەوە. تانک کەوتە ڕێ و شاری گرت. کایە بۆ منداڵەکە هەتا هەتایە کۆتایی هات.
۱٤. خەونی نان
باوک چووبوو بۆ کۆڵبەری. شەو کچە تاقانەکەی لە خەودا پێکەنینی گرتبوو. سبەینە دایکی لێی پرسی: «قوربانت بم، ئەمشەو تۆ هەر پێدەکەنی؛ بێژە بزانم چت دەدی؟»
– دایە، لە خەوما شاخ بووبوو بە نانێکی زۆر گەورە و باوکم چیتر ناچار نەبوو شەو [خەمی نان] لە ماڵێ بیکاتە دەرێ.
۱٥. ڕکەی چۆل
زیندانییەکی سیاسی، باڵندەیەکی ئازاد کرد و گوتی: «تۆ بڕۆ و ئازاد بە… باڵەکانی من لە ژووری تاکەکەسیدا ڕواون؛ من لە دیواری وا تێپەڕیوم کە تۆ چ جاران نەتدیون.»
۱٦. ئاخرین ئامێز
مەئموور گوتی: «یەک خولەک کاتتان هەیە.» دایکەکە کوڕەی وەها گرتە باوەش وەک بێژی بیەوێ بیگەڕێنێتەوە نێو سکی خۆی تا لە پەتی سێدارە دەربازی بێ.
۱۷. ئەستێرەی سوور
ئەستێرەیەک لە ئاسمانی کرماشان دەدرەوشایەوە. کیژێکی جوانی دڵبەخەم گوتی: «ئەوە ئەستێرە نییە. ئەوە ڕۆحی دەزگیرانەکەی منە، زەردەخەنەم بۆ دەکات.» هێندەی نەبرد، ئەستێرەکە، تەقەی پەدافەندێک کوژاندییەوە.
۱۸. دوایین نیگا
بەر لەوەی تەقەی لێ بکرێت، سەیری چاوی سەربازەکەی کرد:
– «من بۆ نان و ئازادی دەجەنگم. تۆ بۆ چی تەقە دەکەیت؟»
سەربازەکە لەرزە کەوتە دەستەکانی، لەرزە کەوتە دڵ و دەروونی، لەرزە کەوتە قاچەکانی و…
تەقەی کرد.
۱۹. بێدەنگیی جیهان
نەتەوە یەکگرتووەکان بەیاننامەی دەرکرد: «نیگەرانین.» ترەمپ گوتی: «لە سەرچاوەی جێمتمانەوە زانیومە، ئێران کوشتن و سزای لەسێدارەدانی ڕاگرتووە.»
ئا لەو کاتەدا، پەتی سێدارە لە سنە، گەرووی لاوێکی توند دەگوشی کە نیگەرانی برسێتیی خوشک و براکانی بوو.
۲۰. کورسیی لەرزۆک
پەتی سێدارە ئامادە بوو. لاوی کورد سەیری کورسییەکەی کرد و مسکەیەکی کرد. گوتی: «ئەم کورسییە دەلەرزێت، بەڵام پایەکانی تەختی ئێوە زۆر لەمە شلوشەوێل و لەرزۆکترە.»
۲۱. بۆ ئێریش فرید
منداڵان لە کۆڵان کایەی «مأمور و معترض»یان دەکرد. منداڵە خۆپێشاندەرەکان ئەوەندە بەڕاستی هاواریان دەکرد، مەئموورە ڕاستەقینەکان ترسیان ڕێ نیشت و هێرشیان کردە سەر کۆڵانەکە.
۲۲. ڕیزی پێشەوە
فیلمەکە دەستی پێ کردبوو، بەڵام ڕیزی پێشەوە چۆڵ بوو. هەموو ئەو کەسانەی بلیتیان کڕیبوو، دوێشەو، لە شەقام، ڕۆڵی سەرەکیی تراژیدیایەکی ڕاستەقینەیان گێڕابوو.
۲۳. بۆ یڵماز گیونەی
بیروڕا
بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ١١ی ڕێبەندانی ٢٧٢٥ی کوردی
ئەسعەد، زیاد(٢٠٢٦):سی و چوار چرۆک و مزگێنییەک بۆ ڕۆژهەڵات و کوردستان. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.
بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە
خوێندنەوەیەکی ڕەخنەگرانه بۆ وڵامەکەی بەڕێز ئیبراهیم لاجانی بۆ بەڕێز شەهلا دەباغی
خوێندنەوەیەکی ڕەخنەگرانه بۆ وڵامەکەی بەڕێز ئیبراهیم لاجانی بۆ بەڕێز شەهلا دەباغی جەمیل ئەحمەدی وەڵامەکەی کاک ئیبراهیم لاجانی هەوڵ دەدات بە تێپەڕین لە دووانەی تەقلیل گەرایانەی گۆشەگیریی ڕەها و تێکەڵاوبوونی ساویلکانه، ئاسۆیەکی [...]
دکتۆر قاسملوو: سیاسەت، ئابووری و خەباتی نەتەوەیی؛ دوای ٣٧ ساڵ هێشتا بیرۆکەکانی دەژین
دکتۆر قاسملوو: سیاسەت، ئابووری و خەباتی نەتەوەیی؛ دوای ٣٧ ساڵ هێشتا بیرۆکەکانی دەژین حەسەن قارەمانی مێژوو تەنیا بە شەڕ، سنووربەندی و بڕیاری فەرمانڕەوایان ناخولقێت؛ بەڵکو بەرهەمی بیر و هزری ئەو کەسانەشە کە بیرۆکەکانیان کاریگەریی بەردەوامیان لەسەر نەوەکان هەیە. لە [...]
یاریی گلادیاتۆری و شوناسی سەر «لم»!
یاریی گلادیاتۆری و شوناسی سەر «لم»! عەلی لەیلاخ لە سەردەمی ڕۆمدا، لە ١٠٥ی پێش زایین تا ٤٠٤ی پاش زایین، گلادیاتۆرە چەوساوەکان یاریی مەرگیان دەکرد بۆ چێژبەخشین و سەرقاڵکردنی چینی دەستڕۆیشتوو. دەگوترێت [...]
ناسنامە، دەوڵەت و سەرگەردانیی هزریی کورد
ناسنامە، دەوڵەت و سەرگەردانیی هزریی کورد ماردین ڕەحیم نژاد لە پرسیاری بوونناسیی (Ontological) «کێم ئەم؟»ەوە بۆ پرسیارە سیاسییەکەی «خەڵکی کوێم؟»؛ جیاوازیی نێوان ناسنامە (Identity) و دەوڵەت (State) و سەرگەردانیی هزری کوردی [...]
خوێندنەوەیەکی “سی و نۆ بەهار”* لە نووسینی ئاسۆ حەسەنزادە
خوێندنەوەیەکی "سی و نۆ بەهار"* لە نووسینی ئاسۆ حەسەنزادە شەهلا دەباغی دکتور ئاسۆ حەسەنزادە دوای خوێندنەوەی کتێبی "ڕەشەشەو و سەربازانی ون" لە نووسینی مامۆستا شێوەسەڵی کە بە "برینداری کورد" ناوی دەبا [...]
تاکی کورد لە قەیرانی گێڕانەوەدا: لە تەنیاییی ستراتیژییەوە بۆ دەوڵەتسازیی تۆڕی
تاکی کورد لە قەیرانی گێڕانەوەدا: لە تەنیاییی ستراتیژییەوە بۆ دەوڵەتسازیی تۆڕی کەیوان فاتحی بۆ تێگەیشتن لە دۆخی ئێستای تاکی کورد، پێویستە وەرچەرخانێکی گەورە لە سایکۆلۆژیا و شوناسی ئەم تاکەدا، لە نێوان [...]
