سی و چوار چرۆک و مزگێنییەک بۆ ڕۆژهەڵات و کوردستان
زیاد ئەسعەد
سی و چوار چرۆک و مزگێنییەک بۆ ڕۆژهەڵات و کوردستان
۱. سبەینێ
لە ڕۆژژمێری ئێراندا، سبەینێ هەمیشە بۆنی سابوون و کافوور دەدات. لە ئێران، کەس بۆ پیربوون بەرنامەی نییە.
۲. بەش
ژنێکی تارانی گوتی: بەشی ئێمە لە ژیان، قورقوشم بوو. بەشی ئەوانیش لە دەسەڵات، پەلەپیتکە بوو. تاران تەرازوویەکی سەیری هەیە: دڵ بە فیشەک دەکێشێت.
۳. میرات
پیاوێکی بەشانوشەوکەوتی کرماشانی بە کوڕەکەی گوت: «ڕۆڵە گیان، من ئازادیت بە میرات بۆ بەجێ دێڵم.» کوڕ گوتی: «کوا لە کوێیە؟»
باوکی کراسەکەی هەڵکرد، ئاماژەی بە برینێکی سەر سینگی دا.
٤. گرتیخانە
دیوارەکانی گرتیخانە بۆنی شێ و خوێنیان لێ دەهات. زارا محەمەدی بە نینۆک لەسەر دیوارەکە نووسیبووی: «ئازادی جوانە، تەنانەت ئەگەر منیش پێ ڕانەگەم بیبینم.»
٥. لە تاران سەربازێک تفەنگەکەی دانا و فرمێسکی لە چاوان هاتن.
– لەبەرچی تەقە ناکەیت؟
– تەقەی چی بکەم، گەورەم؟ ئەوەی لەو بەرەوە هاوار دەکات، تاقە براکەی منە!
٦. ئەستێرەکان
کچۆڵەیەک لە دایکی پرسی: «چۆنە ئەمشەو ئەستێرەکان داپەڕیونەتە سەر زەمین؟» دایکی گوتی: «ئەوانە ئەستێرە نین، کچم! گڵۆپی ئەمبوڵانسەکانن. خەریکن تەرمان دەگوازنەوە.»
۷. ئەمە ناونیشانی ناوێ
تاران مەلێکی لە ڕکەدا کوشت هەتا چیدی نەخوێنێت. بۆ بەیانییەکەی، هەموو شار بووبوو بە شەقەی شاباڵی ئەو مەلە.
۸. ناسینەوە
مەئموور گوتی: «وەرن کوڕەکەتان بناسنەوە.» باوک تەماشای تەرمەکەی کرد و گوتی: «ئەوە کوڕی من نییە! کوڕی من زیندوو بوو و دەمی بە پێکەنین بوو؛ ئەوە خۆ هەر مەترێک و هەشتا سانتیم برینە!»
۹. ئازادی
لە مزگەوتێکی ئیلام منداڵێک گوتی: «مامە، ئازادی یانێ چی؟» پیاوێک بوو، پار دوو کوڕی هەبوون و ئێستە ئیدی نینی… گوتی: «ئازادی یانێ ئیدی نەترسی لەوەی شەو بە شەق بەر ببنە دەرگای ماڵەکەت.»
۱۰. لێپێچینەوە
لێپێچەرەوە لێی پرسی: «هاودەستەکانت لە کوێن؟ ناوونیشانیان هەڵبدە.» لاوە کوردەکە گوتی: «لە هەر ماڵێکی ئەم شارەدا، کەسێک هەیە وەکوو من بیر دەکاتەوە.»
۱۱. نان
بۆ ناسر حیسامی
شاعیرێک شیعرێکی نووسیبوو. شیعر، بۆنی نانی لێ هاتبوو. هاتبوون بردبوویان. شاعیر لە بیری کردبوو: لەو ئێرانە، نانی ڕاستەقینە تاوانە، چ جای شیعری لەمەڕ نان!
۱۲. چاوی تەڕی باوک
کچیژگە لە بابی پرسی: «باوە، چما چاوەکانت سوورن؟» بابی کە لە کۆڵبەری گەڕابووەوە و هاوڕێکەی لەنێو بەفردا جێ مابوو، گوتی: «سەرمای شاخ، کچم، سەرمای شاخ!»
۱۳. چاوشارکێ
چەند منداڵێک لە گەڕەکەکەی خۆیان، لە تاران، چاوشارکێیان دەکرد. یەکێکیان لە پشت تانکێکدا خۆی شاردەوە. تانک کەوتە ڕێ و شاری گرت. کایە بۆ منداڵەکە هەتا هەتایە کۆتایی هات.
۱٤. خەونی نان
باوک چووبوو بۆ کۆڵبەری. شەو کچە تاقانەکەی لە خەودا پێکەنینی گرتبوو. سبەینە دایکی لێی پرسی: «قوربانت بم، ئەمشەو تۆ هەر پێدەکەنی؛ بێژە بزانم چت دەدی؟»
– دایە، لە خەوما شاخ بووبوو بە نانێکی زۆر گەورە و باوکم چیتر ناچار نەبوو شەو [خەمی نان] لە ماڵێ بیکاتە دەرێ.
۱٥. ڕکەی چۆل
زیندانییەکی سیاسی، باڵندەیەکی ئازاد کرد و گوتی: «تۆ بڕۆ و ئازاد بە… باڵەکانی من لە ژووری تاکەکەسیدا ڕواون؛ من لە دیواری وا تێپەڕیوم کە تۆ چ جاران نەتدیون.»
۱٦. ئاخرین ئامێز
مەئموور گوتی: «یەک خولەک کاتتان هەیە.» دایکەکە کوڕەی وەها گرتە باوەش وەک بێژی بیەوێ بیگەڕێنێتەوە نێو سکی خۆی تا لە پەتی سێدارە دەربازی بێ.
۱۷. ئەستێرەی سوور
ئەستێرەیەک لە ئاسمانی کرماشان دەدرەوشایەوە. کیژێکی جوانی دڵبەخەم گوتی: «ئەوە ئەستێرە نییە. ئەوە ڕۆحی دەزگیرانەکەی منە، زەردەخەنەم بۆ دەکات.» هێندەی نەبرد، ئەستێرەکە، تەقەی پەدافەندێک کوژاندییەوە.
۱۸. دوایین نیگا
بەر لەوەی تەقەی لێ بکرێت، سەیری چاوی سەربازەکەی کرد:
– «من بۆ نان و ئازادی دەجەنگم. تۆ بۆ چی تەقە دەکەیت؟»
سەربازەکە لەرزە کەوتە دەستەکانی، لەرزە کەوتە دڵ و دەروونی، لەرزە کەوتە قاچەکانی و…
تەقەی کرد.
۱۹. بێدەنگیی جیهان
نەتەوە یەکگرتووەکان بەیاننامەی دەرکرد: «نیگەرانین.» ترەمپ گوتی: «لە سەرچاوەی جێمتمانەوە زانیومە، ئێران کوشتن و سزای لەسێدارەدانی ڕاگرتووە.»
ئا لەو کاتەدا، پەتی سێدارە لە سنە، گەرووی لاوێکی توند دەگوشی کە نیگەرانی برسێتیی خوشک و براکانی بوو.
۲۰. کورسیی لەرزۆک
پەتی سێدارە ئامادە بوو. لاوی کورد سەیری کورسییەکەی کرد و مسکەیەکی کرد. گوتی: «ئەم کورسییە دەلەرزێت، بەڵام پایەکانی تەختی ئێوە زۆر لەمە شلوشەوێل و لەرزۆکترە.»
۲۱. بۆ ئێریش فرید
منداڵان لە کۆڵان کایەی «مأمور و معترض»یان دەکرد. منداڵە خۆپێشاندەرەکان ئەوەندە بەڕاستی هاواریان دەکرد، مەئموورە ڕاستەقینەکان ترسیان ڕێ نیشت و هێرشیان کردە سەر کۆڵانەکە.
۲۲. ڕیزی پێشەوە
فیلمەکە دەستی پێ کردبوو، بەڵام ڕیزی پێشەوە چۆڵ بوو. هەموو ئەو کەسانەی بلیتیان کڕیبوو، دوێشەو، لە شەقام، ڕۆڵی سەرەکیی تراژیدیایەکی ڕاستەقینەیان گێڕابوو.
۲۳. بۆ یڵماز گیونەی
بیروڕا
بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ١١ی ڕێبەندانی ٢٧٢٥ی کوردی
ئەسعەد، زیاد(٢٠٢٦):سی و چوار چرۆک و مزگێنییەک بۆ ڕۆژهەڵات و کوردستان. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.
بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە
عوسمانلی، ئیسرائیل و ڕۆژئاوا
عوسمانلی، ئیسرائیل و ڕۆژئاوا ئاگری ئیسماعیلنژاد عوسمانلی، ئیسرائیل و ڕۆژئاوا بەهاری عەرەبی، سەرەتای بناغەی ڕەوتێکی نوێی سیاسەتی دەرەوەی تورکیا بوو؛ سیاسەتێک کە تێیدا تیۆریی "گرژیی سفر"ی ئەحمەد داودئۆغلوو وەلا نرا و [...]
سەردەمی سوبژێکتیڤیتیی جیۆپۆلیتیکی کورد
سەردەمی سوبژێکتیڤیتیی جیۆپۆلیتیکی کورد لوقمان قەنبەری سەردەمی سوبژێکتیڤیتیی جیۆپۆلیتیکی کورد ئەمڕۆ جیهانگیری تێگەیشتنی ئێمەی لە سیاسەت و سروشتی کارلێکی نێوان ئەکتەرەکان لە گۆڕەپانە سیاسییەکاندا بە تەواوی گۆڕیوە. لە ڕوانگەی نەریتیی سیاسەتدا [...]
جیهانگیری وەک تەحەدایەکی ئۆنتۆلۆژی بۆ دەوڵەتانی سایکس-پیکۆ؛
جیهانگیری وەک تەحەدایەکی ئۆنتۆلۆژی بۆ دەوڵەتانی سایکس-پیکۆ؛ لوقمان قەنبەری جیهانگیری وەک تەحەدایەکی ئۆنتۆلۆژی بۆ دەوڵەتانی سایکس-پیکۆ؛ وەرگیراوە لە کتێبی «جیهانیبوون و ناسیۆنالیزمی کوردی»، نوێترین بەرهەمی لۆقمان قەنبەری، دکتۆرا لە زانستە سیاسییەکان. [...]
کورد، مافی مرۆڤ و جیهانگیری
کورد، مافی مرۆڤ و جیهانگیری لوقمان قەنبەری پاراستنی بەها و کەرامەتی سروشتیی هەر تاکێک بۆ پەروەردەکردنی کۆمەڵگەیەکی یەکگرتوو زۆر گرنگە، چونکە هەر پێشێلکردنێک بۆ ئەم کەرامەتە دەتوانێت لێکەوتەی بەرچاوی بۆ تاکەکان [...]
زمان و نەتەوە
زمان و نەتەوە ئەشکان باوەڕ زمان و نەتەوە لە زانستە کۆمەڵایەتییەکان و زمانەوانیدا دوو چەمکی بنەڕەتین کە لە پێکهێنانی شوناسی تاکەکەسی و بەکۆمەڵدا ڕۆڵی یەکتر دەگێڕن. زمان تەنیا ئامرازی پەیوەندیکردن نییە، [...]
بەناو ڕاپۆرتە شیکارییەکەی قەندیل پرێس و جوڵەی نوێی پەکەکە-پەژاک
بیروڕا بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ١٠ی سەرماوەز ٢٧٢٥ی کوردی سورخی، ڕەحیم(٢٠٢٥): بەناو ڕاپۆرتە شیکارییەکەی قەندیل پرێس و جوڵەی نوێی پەکەکە-پەژاک. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان [...]
