شیکردنەوەیەک بۆ ئاخاوتنەکەی ترامپ لەسەر دۆسییەی ئێران
ڕەحیم سورخی
زۆر جار پێکھاتەی ئاخاوتن/دەقەکە واتاکەی ساخ دەکاتەوە چییە، و شیمانەکردنی مەبەستی گوتارە سیاسییەکان تاڕادەیەک ڕوون دەکاتەوە، نەک واتای وشەکان یان تاکە ڕستەکان. پێوەندیی فۆرمی و واتایی کۆی دەقەکە پێکەوە گرنگن. ئەم پێکھاتە زمانییەی دەقەکانیش لە پێوەندییان بەکردەکان لە بەستێنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانیاندا واتاکە تەواو دەکەن.
ئاخاوتنەکەی ترامپ لە وتاری ساڵانەی لەکۆنگرەی ئەمریکادا لەو شێوانەیە.
ترامپ، دۆسییەی ئێرانی وەک تاوانبارێکی مەترسیدار خستە ڕوو:
«بۆ چەندین دەیە کارەکەی ھەر بڵاوکردنەوەی تیرۆر و مەرگ و نەفرەت بووە. ھەزاران سەبازی ئەمریکی بە مینی قەراخ جادە کوشتووە، خەریکی پەرەپێدانی چەکی ناوکی بووە، چەکی مووشەکی پەرەپێداوە کە دەگاتە ئەورووپا، و بنکەکانی ئەمریکا(ھیچ ئاماژەیەکی بە ئیسرائیل نەکرد)، ٣٢ ھەزار خەڵکی خۆی کوشتووە. ھەرچەند من بەرایی بە ئاشتی دەدەم، بەڵام ڕێگایان نادەین دەستیان بە چەکی ئەتۆمی ڕابگات».
ئەم شێوە ڕیزکردنەی تاوانەکانی ڕژیم، بە بێ ئەوەی ھیچ ئاماژەیەک بە بەستەی پێشنیاری ئێران بکات بۆ دانیشنی ڕۆژی پێنجشەممەیان، و شتێکی ئەرێنیش لە گوتنەکەیدا ھەبێت، دەتوانێت بەواتای ڕازی کردن و ئامادەکردنی ڕای گشتی بێت بۆ لێدانی ئێران.
ھەڵبەت ئەم شێوە لە ڕیزبەندیکردنی زمانی و خستنەڕووی دۆسیەی ئێران، بە بەراورد لەگەڵ ڕیزکردنی ئەو ھەوڵانەش کە لە پێناو ئاشتیدا داونی(ھیند و پاکستان، ئۆکراین و ڕووسیە، و غەززە و …) و لەلایکی تریشەوە، لێدانی قاسم سلێمانی، گرتنی مۆدۆرۆ و کوشتنی سەرۆکی مافیای مێکزیک، دەتوانێت واتای ئەوە بێت، ترامپ سەرکەوتنەکانی ئەم دوواییانەی و ئەو ھەوڵانەی بۆ ئاشتی ھەیبوون، کردووەتە تایەکی تەرازووی بەڵگاندنەکەی کە لەگەڵ تای پاساوی لێدانی ئێران ھاوسەنگی بکات.
پێموایە، ھەر بۆیەش ئاماژەی بە ئیسرائیل نەکرد، و لە بریتیی ئەوە، ئەورووپای ھێنایە ئاراوە، کە بەڵگاندنەکەی بۆ لێدانی ئێران بە ھێنانی ئیسرائیل و نەتانیاھوو کە لەگەڵ خۆی بە جووتەی شەڕ دەناسرێن لاواز نەکات، دەمی میدیا و ھێندێک لە نوێنەرانی کۆنگرە داوای ڕوونکردنەوەی لێدەکەن، دا بخات.
ھەرچەند ئەمە لەوانەیە بۆ زیاتر ترساندنی ئێرانیش بێت تا دۆخەکە زیاتر تەماوی بکات، و ناچار بە خۆبەدەستەوەدانی بکات، بەڵام ئەمایەن ئەگەری کەمترە، چونکە شێوەی گێڕانەوەکانی و ئاماژەکانی ئەوە دەگەیەنن کە ترامپ ھیوای بەئەوە نییە ئێران مەرجەکانی بەدڵی ئەو جێبەجێ بکات؛ مێژووی چەندین دەیە لاساریی ئێران، ئەگەری شەڕ و تەمبێکردنی بەھێزتر دەکات. ئاستی ڕۆیشتنی مووشەکەکانی ئێرانی زۆر نیشان دا، تا ئەویش بکاتە یەک لە بابەتەکانی گفتوگۆکان، کە ئێران ھەر دەیانھەوێت لەسەر بەرنامە ناوکییەکەی گفتوگۆی لەگەڵ بکەن و ئەمەشە وادەکات، ئێران بەداواکەی رازی نەبێت، و ئەمیش سزای بدا.
بیروڕا
بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ٦ی ڕەشەمەی ٢٧٢٥ی کوردی
سورخی، ڕەحیم (٢٠٢٦):شیکردنەوەیەک بۆ ئاخاوتنەکەی ترامپ لەسەر دۆسییەی ئێران. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.
بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە
فیدراڵیزم و دێموکراسی؛ تێڕوانینە نوێیەکان سەبارەت بە پرسی کورد لە ئێراندا
فیدراڵیزم و دێموکراسی؛ تێڕوانینە نوێیەکان سەبارەت بە پرسی کورد لە ئێراندا حەسەن قارەمانی پرسی کورد یەکێکە لە ململانێ سیاسییە درێژخایەن و ئاڵۆزەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. سەرەڕای ئەوەی کوردەکان گەورەترین نەتەوەی بێدەوڵەتی جیهانن، [...]
ماکیاڤێلی و وەهمی دەسەڵات ئایا ڕیالیزمی سیاسی ڕاستییەک بوو سەبارەت بە جیهان، یان ڕەنگدانەوەی ترسی مرۆڤ بوو؟
ماکیاڤێلی و وەهمی دەسەڵات ئایا ڕیالیزمی سیاسی ڕاستییەک بوو سەبارەت بە جیهان، یان ڕەنگدانەوەی ترسی مرۆڤ بوو؟ ئەشکان باوەڕ ناوی "نیکۆلۆ ماکیاڤێلی" لە مێژووی بیری سیاسیدا هاوواتای "دەسەڵات" بووە. لە هەر [...]
سوقڕات ئاسا بوونی مەرگی پێشەوا
سوقڕات ئاسا بوونی مەرگی پێشەوا ڕێباز ڕۆژهەڵات مێژووی مرۆڤایەتی پڕە لەو وەرچەرخانانە کە تێیدا سەرکردە و فەیلەسوفە مەزنەکان لەبری هەڵبژاردنی ژیانێکی سەرشۆڕانە یان ڕاکردن لە بەردەم مەرگ، مانەوە و ڕووبەڕووبوونەوەی قەدەری [...]
لەپێناو مانەوە
لەپێناو مانەوە پێشەوا عەلیپوور ڕووخانی دیواری بەرلین و هەڵوەشانەوەی یەکێتیی سۆڤیەت و کۆتاییهاتنی شەڕی سارد و داڕمانی ئیدۆلۆژیی کۆمۆنیزم، لە نیشانەکانی دەرکەوتنی نەزمی نوێی جیهانی و ڕاگواستن بەرەو سەدەی ٢١ بوون، [...]
کورد و شەڕی مەلازگرد
کورد و شەڕی مەلازگرد نووسەر: ئیسماعیل شەمس وەرگێڕ: فەرهاد ئەکبەری ٢٦ی ئاب، ١٠٧١ی زایینی، ساڵڤەگەڕی شەڕی مەلازگرد و سەرکەوتنی ئاڵپ ئەرسەلانی سەلجووقییە بە سەر ئیمپراتۆریای رۆمدا. ئەم سەرکەوتنە، دەروازەکانی ئانادۆڵی بۆ تورکان کردەوە و بە مانەوەیان لەم [...]
پەیوەندییەکانی ڕۆژهەڵات لەگەڵ ئەمریکا؛ دوو ڕابەر لە ڕێگەی واشینگتنەوە
پەیوەندییەکانی ڕۆژهەڵات لەگەڵ ئەمریکا؛ دوو ڕابەر لە ڕێگەی واشینگتنەوە نووسین: پەروەر ئارمەد پێداچوونەوەی وەرگێڕان: محەمەدساڵح قادری قاسملوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا داوای "پشتیوانیی مەعنەوی و سیاسی"ی کرد. جەختی لەوە کردەوە کە [...]







