ئەمە شێوازێکی ناسراوە لە پەیوەندییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران: لە کاتێکدا لە پشت پەردەوە کەناڵە نوێیەکانی گفتوگۆ دەکرێنەوە، لە هەمان کاتدا لە ئاستی گشتیدا تۆنی قسەکان توندتر دەبێت. ئێوارەی دوێنێ، دۆناڵد ترەمپ مۆنۆلۆگێکی سەرنجڕاکێشی شرۆڤەکاری پارێزگار “مارک لیڤین”ی بڵاوکردەوە، کە تێیدا هۆشداری دەدات لە ڕێککەوتنێکی نوێ لەگەڵ ئێران و گومان دەخاتە سەر جێی متمانەیی بنەڕەتیی ئەو وڵاتە.

لیڤین کە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی “X” (توییتەری پێشوو) ملیۆنان شوێنکەوتووی هەیە، لە بابەتەکەیدا دەڵێت هەر ڕێککەوتنێک لەگەڵ کۆماری ئیسلامی “بێبەهایە”، چونکە تاران بە شێوەیەکی سیستماتیک کات دەکوژێت و لە پابەندبوونەکان لادەدات. بڵاوکردنەوەی ئەم بابەتە لە کاتێکی سیاسیی هەستیاردا دێت؛ چونکە بۆ ڕۆژی پێنجشەممەی داهاتوو لە جنێف، خولێکی تری گفتوگۆکان لە نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئێران ڕاگەیەندراوە.
تاران دەنگۆکان ڕەتدەکاتەوە

لە تارانەوە دەستبەجێ ئاماژەی وریایانە و لە هەمان کاتدا بە متمانەبەخۆبوونەوە دەرکەوتن. وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند کە ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەکان دەربارەی ڕێککەوتنێکی کاتی لەگەڵ واشنتۆن “بێ بنەمان”. ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەوان لە چوارچێوەی پابەندبوونەکاندا بەردەوامن لە کارکردن لەگەڵ ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم؛ و ڕەنگە سەرۆکی ئاژانسەکەش بەشداری لە خولی داهاتووی گفتوگۆکاندا بکات.

تۆنی سیاسییەکە زۆر ڕوون بوو: ئێران واتای وشەی “خۆبەدەستەوەدان” (تەسلیمبوون) نازانێت و بە هەڕەشەی سەربازی ناترسێت. لە هەمان کاتدا وتەبێژەکە جەختی کردەوە کە ئەوان ئارەزووی دواخستنی پرۆسەکەیان نییە و تا ئەو کاتەی ئومێدێک بۆ ئەنجام هەبێت، لە ڕێگەی دیپلۆماسی بەردەوام دەبن. ئەگەر ویلایەتە یەکگرتووەکان جدی بن، ئەوا “جێگەی گەشبینی هەیە”.
ئاماژە دژبەیەکەکان لە واشنتۆنەوە

بەپێی گوتەی بەرپرسانی تاران، جارێکی تر “هەڵوێستی دژبەیەک” لە واشنتۆنەوە دەبینرێت. ئەوەی ئایا پێشنیازەکەی ئێران لە سەرەتای هەفتەدا دەگاتە دەست ئیدارەی ترەمپ یان نا، هێشتا ڕوون نییە؛ بەڵام بەرپرسانی ئەمریکا پێشبینیی ئەوە دەکەن.

ڕۆڵی نێوەندگیرە ناوچەییەکانیش ناڕوونە. وتەبێژە ئێرانییەکە ڕایگەیاند کە هیچ زانیارییەکیان نییە دەربارەی گەشتێکی ئەگەریی “عەلی لاریجانی”، بەرپرسی باڵای ئەمنی بۆ عومان، کە لە ڕابردوودا چەندین جار وەک کەناڵێکی نهێنیی گفتوگۆ بەکارهاتووە.
گرژییە ناوچەییەکان بە بەرزی دەمێننەوە

هاوتەریب لەگەڵ ئاماژە دیپلۆماسییەکان، نیشانەکانی پەرەسەندنی ئەگەریی لە دەوروبەری بزووتنەوەی حوسییەکانی یەمەن (کە لەلایەن ئێرانەوە پاڵپشتی دەکرێن) زیاد دەکەن. بەپێی وتەی خۆیان، قۆناغی ئارامیی ڕێژەیی لە مانگی تشرینی یەکەمەوە بۆ ئامادەکاری بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی نوێ بەکارهێنراوە. لە کاتی شەڕدا، ڕەنگە مووشەکی دوورهاوێژ و درۆنی کامیکازیی پێشکەوتوو بەکاربهێنرێن.

ئەم بارودۆخە لە ناوەندە دیپلۆماسییەکاندا ئەو هەستە دروست دەکات کە یارییەکی ستراتیژی لە چەند ئاستێکدا هەیە: توندیی گشتی، کرانەوەی تاکتیکی و نمایشکردنی هێزی ناوچەیی. ئەوەی ئایا خولی داهاتوو لە جنێف ئەنجامێکی زیاتری لە هەوڵەکانی پێشوو دەبێت، هێشتا نادیارە. تەنها یەک شت مسۆگەرە: چاوەڕوانییەکان کەمن — لە هەردوو لاوە.

بیروڕا

بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ٦ی ڕەشەمەی  ٢٧٢٥ی کوردی

 باوەرنفایند، هێلینا (٢٠٢٦):لە نێوان هەڕەشە و دیپلۆماسی: واشنتۆن و تاران لەبەردەم خولێکی نوێی گفتوگۆکاندا. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.