پوختە

وتاری بەردەستان بەناونیشانی “نۆستالۆژیای داگیرکراوان” لە نووسینی مەسعوود بابایی، شیکاری بۆ هەستی قووڵی نۆستالۆژیا و تامەزرۆیی نیشتمان دەکات کە ئەدەب و بەتایبەت ئەدەبی کوردی گرتۆتەوە. ئەم خۆلیایە کە لە بەرهەمە کۆنەکانی وەک ئۆدیسێی هۆمەرەوە دیارە، بابەتێکی بەرچاوە لە گێڕانەوەی کوردیدا. “مەم و ژین”ی ئەحمەدی خانی نموونەی خواستی پاراستنی شوناسی کولتووری لە ڕێگەی زمان و ئەدەبی کوردییەوە نیشان دەدات. نۆستالژیی داگیرکراو دەرچوونە لە داگیرکراوی، هەر بۆیە ئەو دەیهەوێت نیشتمانێک لە خەیاڵدا بنیات بنێتەوە کە شەڕی گێڕانەوەی زاڵی داگیرکەری پێ بکات کە لە ڕێی میدیا، پەروەردە و دەزگا ئایدۆلۆژییەکانی داگیرکەرەوە بەدامەزراوەیی دەکرێت. ئەگەر لە جیهانی خۆشبژیوی ڕۆژئاواییدا نۆستالژیبوون هەندێکجار بە واتای دەرچوون لە پێوەندی، پاشڤەڕۆبوون و تەنانت بێز لەبێگانەش لێکدەدرێتەوە، بۆ داگیرکراو دروستکردنەوەی پێوەندییە لەگەڵ ژینگە، هەست، یادەوەری و زێد.

ڕوانگەیەک کە لەبارەی “نۆستالۆژیا” لەم وتارەدا خراوەتە ڕوو، لە پێوەندی لەگەڵ “گێڕانەوە”دا خراوەتە بەرباس. بەڵام “گێڕانەوە” بەشێوەیەکی بەرین، نەک تەنیا وەک بابەتێکی ئەدەبی، خراوەتە بەرباس. پێوەندیی “یادگە” و گێڕانەوە” و ئەم پرسیارە کە ئاخۆ “گێڕانەوە” یادگە دروست دەکات یان “یادگە” گێڕانەوە بەرهەم دەهێنێت، پرسیارێکی ئاسان نییە. ڕەنگە بتوانین بڵێین پێوەندییەکی دیالکتیکی لە نێوان هەردووکیاندا هەیە. لەگەڵ ئەوەشدا بە لەبەرچاوگرتنی “ڕوودان” و “ڕووداو”، دەتوانین لە سەنگی “گێڕانەوە” لە درووستبوونی “یادگە” تێبگەین کە خاڵێکە بۆ بیرکردنەوەی خوێنەران لەبارەی ئەم بابەتەوە.