بیروڕا

بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ١٢ی خەزەڵوەری ٢٧٢٥ی کوردی

شێخی، پەرویز(٢٠٢٥):پارێزەرانی ڕووناکی؛ هیوا، سەربەخۆیی و دەروونی بەکۆمەڵی نەتەوەی کورد. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.

کۆمەڵگای ئێمە، لە خاڵە وەرچەرخانە مێژووییەکانیدا، لە نێوان خواستە بەرزەکان و واقیعە تاڵەکاندا بەردەوام ململانێی کردووە؛ خەباتگەلێک کە نەک هەر گەمەی سیاسی، بەڵکو پێکهاتە دەروونی و کولتوورییەکانی ئێمەی گرتۆتەوە. هەر لەبەر ئەم هۆکارگەلە، هەر ڕەخنەیەک کە نابەرپرسیارانە، ناژیرانە یاخود ڕووخێنەر بێت، لەجیات گەشەکردن و نالێڵی، برینێکی قووڵتر دەخاتە سەر دەروونی بەکۆمەڵ، کە چاککردنەوەیان پێویستی بە کات و متمانەی نوێ‌تر/زێدەتر هەیە.

  • شێوازی بڵاوبوونەوە: ئانلاین

  •  یاسای کۆپی: CC-BY-NC 4.0

  • بلاگ: ژیانەوە

  • سەرچاوەی وتار: ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک

  • نووسەر: پەرویز شێخی

  • ڕێکەوت: ١٢ی خەزەڵوەری ٢٧٢٥

  • ئەنستیتۆی: ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک

  • Copyright: © 2025 by TISHK Center for Kurdistan Studies is licensed under CC BY-NC 4.0 

پارێزەرانی ڕووناکی

هیوا، سەربەخۆیی و دەروونی بەکۆمەڵی نەتەوەی کورد

لە پێچەڵاوپێچترین قۆناغەکانی مێژووی هەر نەتەوەیەک و دەروونی بەکۆمەڵی واندا، “هیوا” گەلێ گرینگترە لە خواست یان ئامانجێکی سیاسی. هیوا، هێزێکە کە ناسنامەی بەکۆمەڵی هەر نەتەوەیەک لە لەبیرچوون و دابەزین دەپارێزێت. سەربەخۆیی، لەدەرەوەی سنوورە سیاسییەکان، دانپێدانانێکی قووڵە بە”خۆ” و دووبارە چێ‌کردنەوەی ناسنامەیەکە کە لە سێبەری زەبروزۆری مێژوو و سیاسەتدا لەبیرکراوە.

کۆمەڵگای ئێمە، لە خاڵە وەرچەرخانە مێژووییەکانیدا، لە نێوان خواستە بەرزەکان و واقیعە تاڵەکاندا بەردەوام ململانێی کردووە؛ خەباتگەلێک کە نەک هەر گەمەی سیاسی، بەڵکو پێکهاتە دەروونی و کولتوورییەکانی ئێمەی گرتۆتەوە. هەر لەبەر ئەم هۆکارگەلە، هەر ڕەخنەیەک کە نابەرپرسیارانە، ناژیرانە یاخود ڕووخێنەر بێت، لەجیات گەشەکردن و نالێڵی، برینێکی قووڵتر دەخاتە سەر دەروونی بەکۆمەڵ، کە چاککردنەوەیان پێویستی بە کات و متمانەی نوێ‌تر/زێدەتر هەیە. ڕەخنە، دەبێت لەگەڵ لۆژیک و ڕێزدا هەبوونی هەبێت؛ ڕەخنەیەک کە تەقینەوەی ڕاستگۆیی و خۆنەویستی و هاندەرێک بێت بۆ بنیاتنانەوە و لێکتێگەیشتنی یەکتر. کەوابوو، چالاکانی ڕاستەقینەی سیاسی کورد لە نێوخۆ و دەرەوەی سنوورەکانی وڵاتێک بە نێوی کوردستان، نابێ چیتر ڕێگە بدەن بەڵا و تۆمەتە سیاسییەکان، بە بیانووگەلی جۆراوجۆر؛ لەوانەش هێرشکردنە سەر سیاسەتڤانان و حیزبە کوردییەکان، لە ژێر لێفە و ڕەخنەی ڕووخێنەردا، چ لە دونیای مەجازی بێت یان لە فۆڕمە پۆپۆلیزمەکەیدا، ڕەگی هیوا و هاوپشتی ببڕێت.

ئەم جۆرە لە ناهومێدی و دابەشبوونە نەک هەر بزووتنەوە سیاسییەکان خاو دەکاتەوە، بەڵکو تۆوی داکشانی دەروونی دەچێنێت کە کۆمەڵگا دەخزێنێتە ناو قەیرانی ناسنامە و شکستی مێژووییەوە. خەبات بۆ سەربەخۆیی تەنیا بەدەستهێنانی مافی سیاسی نییە؛ هەروەها پەیوەستە بە ڕزگارکردنی دەروونیی بەکۆمەڵ و پاراستنی جوامێری “بوون”ی مرۆڤ و کردنەوەی ئاسۆی نوێ بۆ دواڕۆژێکی ئازاد و مرۆڤدۆستانە. ئەرکی ئێمە لە سیاسەت تێدەپەڕێت؛ ئێمە پارێزەری ڕووناکی و هیواین لە دڵی تاریکی گومان و ئازار و بێ‌هیواییدا؛ ئەرکێکی ڕەوەشت‌بەرز و دەروونییە کە ڕاست‌بێژی و بەزەیی و ئاگاداری لە یەکتر، پێش‌مەرجی پێشوەختەن.

ئێمە ڕێگە نادەین تەمومژی لێڵی و بێ‌هیوایی بە جلێکی ڕەنگامەییەوە، بچێتە ناو دەروونی بەکۆمەڵەوە و ئەو ڕووناکییە بکوژێنێتەوە کە ساڵانێکە پارێزراوە. سەربەخۆیی پردێکە بەسەر مێژوویەکی برینداردا بەرەو ئامانجە ڕزگارکەرەکان؛ پردێک لە نێوان خوددی زیانلێکەفتگ و ڕزگارکراو دا. تەنیا بە پاراستنی ئەم پردە دەتوانین بەرەو ئاسۆی گەشاوەتر هەنگاو بنێین. ئەم ڕێبازە تەنیا ڕێبازێکی سیاسی نییە، بەڵکو گەشتێکە لە قوڵایی بووندا، لە چوارچێوەی ڕووناکبیری و دەرووندا؛ سەفەرێک کە بەرپرسیارێتییەکی گەورە و هەمیشەیی لە بەرامبەر هەموو تاکێک و هەموو گروپێکدا هەڵدەگرێت. هیوای ئێمە هێزێکی زیندوو و دینامیکییە کە دەبێت بە وشیاری، ژیری و هاوسۆزی لە دڵی کۆمەڵگادا بپارێزرێت و گەشە بکات؛ چونکە بەبێ ئەم ڕووناکییە، سەربەخۆیی دەبێتە خەونێکی خاو و بێ ئەنجام.

ئەم وتارە هاوبەش بکە!

بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە

  • قووڵاییی ستراتیژیی کورد وەک هێزێکی نێودەوڵەتی

قووڵاییی ستراتیژیی کورد وەک هێزێکی نێودەوڵەتی

قووڵاییی ستراتیژیی کورد وەک هێزێکی نێودەوڵەتی عومەر ئیزەدخواە گرنگیی ئەم بابەتە دەگەڕێتەوە بۆ ڕاستییەکی ستراتیژیی پەیوەست بە کۆمەڵێک هێزی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ناوچەکە، کە نوێنەرایەتی و ڕێبەرایەتیی پرسێکی ڕامیاریی هەستیاری [...]

  • دێمۆکراسی لە نێوان ئازار و شۆڕشدا؛ داهاتووی ڕۆژهەڵاتی کوردستان

دێمۆکراسی لە نێوان ئازار و شۆڕشدا؛ داهاتووی ڕۆژهەڵاتی کوردستان

دێمۆکراسی لە نێوان ئازار و شۆڕشدا؛ داهاتووی ڕۆژهەڵاتی کوردستان شنە پاسبار زۆرجار دێمۆکراسی وەک دەرەنجامی سروشتیی شۆڕش یان دەرەنجامی ڕووخانی دەسەڵاتی دیکتاتۆر دەبینرێت. کاتێک حکومەتی دیکتاتۆریی ناوەند دەڕووخێت، بە شێوەیەکی گشتی [...]

  • دکتۆرینی «دانڕۆ» خوێندنەوەیەک بۆ نەخشەڕێگەی نوێی ئەمریکا

دکتۆرینی «دانڕۆ» خوێندنەوەیەک بۆ نەخشەڕێگەی نوێی ئەمریکا

دکتۆرینی «دانڕۆ» خوێندنەوەیەک بۆ نەخشەڕێگەی نوێی ئەمریکا  پێشەوا عەلیپوور وتاری ئەم دواییەی تام باڕاک لە کۆڕبەندی ئانتالیادا، وەک یەکێک لە کاراکتەرە نزیکەکانی بازنەی بڕیاردانی ئیدارەی تڕامپ، تەنیا ڕاپۆرتێکی دیپلۆماسی نەبوو، بەڵکوو [...]

  • دیالێکتیکی کوردبوون: پڕۆسەی خۆدۆزینەوە و سەیروورەتی خۆبنیادنان

دیالێکتیکی کوردبوون: پڕۆسەی خۆدۆزینەوە و سەیروورەتی خۆبنیادنان

دیالێکتیکی کوردبوون: پڕۆسەی خۆدۆزینەوە و سەیروورەتی خۆبنیادنان شاهۆ حوسێنی کوردبوون، ئەگەر لەناو جەغزی تێگەیشتنێکی ئاساییدا وەک پێکهاتەیەکی ئۆبژەکتیڤ یان ڕەگەزێکی کولتووری دەربهێنرێت، دەگۆڕێت بۆ پرسیارێکی بنەڕەتی لەمەڕ بوونی مرۆڤ. لێرەدا، کوردبوون [...]

  • ئێران مامەڵە دڵخوازەکەی خۆی ڕادێڵێت، بڵێی ترامپ پێوە بێت؟

ئێران مامەڵە دڵخوازەکەی خۆی ڕادێڵێت، بڵێی ترامپ پێوە بێت؟

ئێران مامەڵە دڵخوازەکەی خۆی ڕادێڵێت، بڵێی ترامپ پێوە بێت؟ واشینگتۆن پۆست - حەمید بیگلەری وەرگێڕان: کەماڵ حەسەنپوور من ساڵی ١٩٧٦ ئێرانم بەجێهێشت. لەو پێنج دەیەی ڕابردوودا، دیتوومە بەڕێوەبەرایەتییەکانی ئەمریکا هەموو جۆرە [...]