بیروڕا
بە شێوەی ئانلاین لە لایەن ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان-تیشک لە بلاگی ژیانەوە بڵاو کراوەتەوە: ٨ی گەلاوێژی ٢٧٢٥ی کوردی
دەباغی، شەهلا (٢٠٢٥): پێشکەش بە شەهیدانی ژینگەپارێزی کوردستان، ماسییەکانی ناو ئاگر. بلاگی ژیانەوە؛ ناوەندی لێکۆڵینەوەی کوردستان – تیشک.
لەم چیرۆکەدا دژبەرەکان هەر لە هەوەڵەوە دژی یەکتر ڕادەوەستێن؛ دوکتور نوێنەری چینی سەرەوە و دەسەڵاتە کە نوسخە دەپێچێتەوە و فەرمانان دەدا. مام یۆنس نوێنەری خەڵک و بەرخودانە کە لە بەرانبەر فەرمانی دەسەڵات کە لەگەڵ ڕوحی ئەو و دادخوازی بۆ خوێنی شەهیدان یەک ناگرێتەوە ڕادەوەستێ. دوکتور دەیەوێ ڕەوایەتی مام یۆنس بە ئەو دەربڕینە لە شەرعییەت بخات: داخودا کێ دژی ماسیگرەکانە و کێ ئەم درۆیەی سازکردووە کە بلۆکیان بەخەڵکەوە بەستووە و لە ڕووباریان هاویشتوون.
.

پێشکەش بە شەهیدانی ژینگەپارێزی کوردستان، ماسییەکانی ناو ئاگر
خوێندنەوەی کورتە چیرۆکی “یۆنس و ماسی”
لە نووسینی خەبات ڕەسووڵی
کارەکتەرەکان: دوکتور، مام یۆنس، دەسەڵات، تەرمەکانی ناو ڕووبار، کێ (نەناسراو)، ماسیفرۆشەکان، کێی دووهەمی نەناسراو، ماسییەکان
وەگێڕەکان: وەگێڕ، مام یۆنس، کێ، ماسییەکان
ڕووداوەکان: چوونە دوکتوری مام یۆنس، نوسخەپێچانی دوکتور و قسەکردنی لەسەر نەخۆشی مام یۆنس، وەڵامی مام یۆنس، شۆڕشی ژینا، هاویشتنی تەرمەکان بۆ ناو ڕووبار، دیتنی تەرمەکان لەلایەن ماسییەکانەوە
دژبەرەکان: (دوکتور/مام یۆنس)، (گۆشتی سوور/ماسی)، (دەسەڵات/شۆرشی ژینا)، (کێ/ماسیفرۆشەکان)، (کێ/ماسییەکان)
وشە کلیدییەکان: شۆڕشی ژینا، یۆنس، ماسی
یۆنس و ماسی
دوکتور هەروا کە نوسخەکەی نووسیبوو گوتبووی: نابێ گۆشتی سوور بخوات، بەڵام دەتوانێ ماسی بخوات. مام یۆنس وەڵامی دابۆوە: ماسی ناخوات، چونکە لە شۆڕشی ژینادا ڕێژیم بلۆکی لە چەندین تەرم بەستووە و فڕێیداونەتە نێو ڕووبارەوە. دوکتور گوتبووی: داخودا کێ دوژمنایەتی لە گەڵ ماسی فرۆشەکان هەیە و ئەو درۆیەی هەڵبەستووە. دەنا کێ ئەوەی بە چاوی خۆی بینیووە؟
مام یۆنس بێ ئەوەی چاوەڕێی وەرگرتنی نوسخەکەی بێت، بە تەمای ڕۆیشتن هەستابووە سەر پێ و بەتووڕەییەوە گوتبووی: ماسییەکان.
شیکردنەوە
چیرۆکی “یۆنس و ماسی” بە ئیلهام لە ئەفسانەی یۆنس داڕێژراوە. دەگوترێت کاتێک ئافەریدەگار بە یۆنسی گوت کە خەڵک ڕێنوێنی بکات، بەڵام خەڵک وەڵامی بانگەوازی ئەویان نەداوە، یۆنس ماندووبوو و شاری بەجێهێشت و ڕۆیشت. تۆفان دەست پێدەکا و یۆنس لە کەشتی دەکەوێتە ناو دەریاوە و ناو زگی ماسییەک. بەڵام دوای چەند ساڵان خوا یۆنس دەبەخشێ و یۆنس دەگەڕێتەوە بۆ شار و ئەمجارە دەتوانێ ڕێنوێنیی خەڵک بکات.
لە چیرۆکی “یۆنس و ماسی”دا مام یۆنس نەکەوتووەتە ناو ڕووبارەکەوە و ناو زگی ماسییەک، بەڵکوو ئەوە خەڵکی دژی دەسەڵاتن کە خستراونەتە ناو ڕووبارەکەوە و دەسەڵات بە هۆی نافەرمانی سزای داون.
لەم چیرۆکەدا چ ڕوودەدا؟
لەم چیرۆکەدا دژبەرەکان هەر لە هەوەڵەوە دژی یەکتر ڕادەوەستن؛ دوکتور نوێنەری چینی سەرەوە و دەسەڵاتە کە نوسخە دەپێچێتەوە و فەرمانان دەدا. مام یۆنس نوێنەری خەڵک و بەرخودانە کە لە بەرانبەر فەرمانی دەسەڵات کە لەگەڵ ڕوحی ئەو و دادخوازی بۆ خوێنی شەهیدان یەک ناگرێتەوە ڕادەوەستێ. دوکتور دەیەوێ ڕەوایەتی مام یۆنس بە ئەو دەربڕینە لە شەرعییەت بخات: داخودا کێ دژی ماسیگرەکانە و کێ ئەم درۆیەی سازکردووە کە بلۆکیان بەخەڵکەوە بەستووە و لە ڕووباریان هاویشتوون.
مام یۆنس دەبێتە پارێزەر و وەگێڕی “شۆڕشی ژن ژیان ئازادی” و باسی ئەو تاوانانە دەکات کە کراون. بەڵام دوکتور دەڵێ داخودا کێ ئەو درۆیانەی هەڵبەستووە و هەمیسان هەوڵ دەدا جێگۆرکێ بە ڕاستی و درۆ بکات و نەهێڵێ ڕاستییەکان دەرکەون. بەڵام مام یۆنس بە کورتەوەڵامی “ماسییەکان” ڕاستییەکان لە زمانی ماسییەکان/ سرووشتەوە دەگەڕێنێتەوه سەر جێگای خۆیان. ماسی لێرەدا مانایەکی تازە لەبەرانبەر دەسەڵاتی دوکتوردا دەخوڵقێنێ.
کورتە چیرۆکی “یۆنس و ماسی” تەنیا لە چەند ڕستەدا باسی دەسەڵات، سزا، کۆنترۆڵ و بەرەنگاری دەکات. دەسەڵات هەوڵ دەدا کورد “سر بە نیست” بکا. دەسەڵات کە چارەسەر و دەرمانێکی بۆ گرفتەکانی کۆمەڵگا پێ نییە هەوڵ دەدا بەردەوام و ئاگایانە شک و درۆ بخاتە ناو دڵی خەڵکییەوە و بە پرسیار خستنە سەر ڕاستییەکان ئەوان بشارێتەوە: کێ لەگەڵ ماسیفرۆشەکان گرفتی هەیە، کێ ئەم درۆیەی بڵاو کردووەتەوە؟
مام یۆنس نۆێنەری چینی خوارەوەی کۆمەڵگایە، خەباتکار و ڕاستگۆیە و لێرەدا وشە سادەکان و زمانی بێ پەردە، بەڵام شاعیرانەی مام یۆنس دەتوانێ قووڵایی ئەو تاوانانەی کە دەرحەق بە خەڵکی کراون و گرفتەکانی دوای شۆڕشی ژینا نیشان بدات.
مام یۆنس پێوەندی بە ژینگەی خۆییەوە هەیە و ئەزموونەکانی لەوێوەوە دێن. ڕاستە کە ماسییەکان سادەن و قسە ناکەن بەڵام شاهیدی تاوانەکانی ڕێژیمن. هیچ ڕاستییەک لە چاوی سرووشت ون نابێت. سرووشت شاهیدی هەموو ڕووداوەکانە، تەنانەت ئەگەر دەسەڵات بیەوێ تاوانەکانی بشارێتەوە.
هاوکات ماسییەکان نوێنەرایەتی چەمکی ژیانێکی ئازادیش دەکەن. لێرەدا ماسی هیما و سیمبولی ژنە. ئەوە نییە دەڵێن “دەڵێی ماسییە”، یا دەڵێن “وەک ماسی هەڵدەخلیسکێ”، بە واتایەکی دیکە حەقیقەتێک کە ماسییەکان باسی دەکەن بۆ مام یۆنس (کە لە ئەفسانەدا سەردەمانێک لە زگی ماسیدا ژیاوە) ڕاستە و وەریدەگرێ، بەڵام دوکتور لە جێگەی نوسخەپێچ و دەسەڵاتەوە هەوڵی گۆڕانی دەدا. ماسی هاوکات سیمبولی ژن بوون، ئازادبوون لە دەریای بەرینی خەڵک و حەقیقەتە. حەقیقەتێکی سرووشتیی ژنانە کە زۆر جار لەلایەن دوکتور و ئێلیتەوە وەرناگیرێ و جێگۆرکێی پێدەکرێ.
بابەتەکانی تری بلاگی ژیانەوە
مانەوە لە بێ ستراتیژیدا و تێپەڕاندنی گوتاری مانەوە
مانەوە لە بێ ستراتیژیدا و تێپەڕاندنی گوتاری مانەوە مەسعوود بابایی مانەوەی گەل، نەتەوە یان کۆمەڵگەیەک لە بارودۆخی چەتوون و دژواری وەک جەنگدا، دۆخێکی جیاوازی دەروونی و جڤاکی دەخوڵقێنێت. سەربازەکان لە دەمی [...]
بێبەشکردنی برینداران لە خزمەتگوزاری تەندروستی لە ناو کێشە و شەڕە چەکدارییەکاندا: لە پێشێلکارییەکی مرۆییەوە بۆ تاوانی شەڕ
بێبەشکردنی برینداران لە خزمەتگوزاری تەندروستی لە ناو کێشە و شەڕە چەکدارییەکاندا: لە پێشێلکارییەکی مرۆییەوە بۆ تاوانی شەڕ کاوە عومەر خۆشناو سەرەتا: بابەتی بێبەشکردنی برینداران لە خزمەتگوزاری تەندروستی لە ناو کێشە و [...]
یاد و لەبیرچوونەوە
یاد و لەبیرچوونەوە دانا حەمید «ئەوانەی ناتوانن ڕابردوو بەبیر بهێننەوە، مەحکومن بە دووبارەکردنەوەی». (جۆرج سانتایانا)… [واتە، مێژوو تەنها کۆمەڵێک چیرۆکی ڕابردوو نییە، بەڵکو ئاوێنەیەکە بۆ بینینی داهاتوو. فەرامۆشکردنی هەڵەکان، گەورەترین هەڵەیە [...]
هەندێ سەرنج دەربارەی ئەنفال و یادەوەریی
هەندێ سەرنج دەربارەی ئەنفال و یادەوەریی دانا حەمید ١- یادەوەریی ئەنفال، لە جەوهەرە قووڵەکەیدا، فینۆمینۆلۆژیای غیابە؛ ئەزموونێکی بەردەوامی هەستکردنە بەو بۆشاییە گەورەیەی کە لە بوونی نەتەوەیەکدا دروست بووە. ئەمە تەنها گێڕانەوەی [...]
بەرەی سوننە و داهاتووی کوردستانی ڕۆژهەڵات
بەرەی سوننە و داهاتووی کوردستانی ڕۆژهەڵات ئاگری ئیسماعیل نژاد ڕۆژی ٣٠ی مارسی ٢٠٢٦ لە ئیسلامئابادی پاکستان، کۆبوونەوەی وەزیری دەرەوەی چوار وڵاتی ئیسلامی کە بریتی بوون لە سعوودییە، پاکستان، میسر و تورکیا [...]
ئاراستەدانی “گوتاری سیاسی” بە “گوتاری کولتووری”، ستراتیژیی بۆ کوردستان وەکوو نەتەوەیەکی بندەست
ئاراستەدانی "گوتاری سیاسی" بە "گوتاری کولتووری"، ستراتیژیی بۆ کوردستان وەکوو نەتەوەیەکی بندەست ڕێباز ڕۆژهەڵات پێشەکی لە مێژووی فەلسەفەی سیاسیی هاوچەرخدا، پەیوەندیی نێوان "کولتوور" و "سیاسەت" یەکێکە لە ئاڵۆزترین کایەکان، بەتایبەت کاتێک [...]







